Autentyczność banknotu dolarowego sprawdza się trzema metodami: dotykiem, przechyleniem i oglądaniem pod światło. Należy szukać wyczuwalnego druku stalorytniczego, nitki zabezpieczającej, znaku wodnego oraz elementów wykonanych farbą zmienną optycznie. Trzeba przy tym pamiętać, że starsze emisje dolarów nadal pozostają prawnym środkiem płatniczym i mogą mieć mniej zabezpieczeń niż współczesne banknoty.
Jak sprawdzić autentyczność banknotu dolarowego?
Najlepiej ocenić kilka niezależnych cech, a nie opierać się wyłącznie na wyglądzie lub jednym teście. Za emisję banknotów odpowiada System Rezerwy Federalnej, a w obiegu występują nominały 1, 2, 5, 10, 20, 50 i 100 USD.
Wszystkie banknoty mają podobny format i charakterystyczny papier z włókien bawełny i lnu. Sam materiał nie wystarcza jednak do potwierdzenia autentyczności. Najwięcej informacji daje połączenie badania dotykowego i obserwacji zabezpieczeń optycznych.
Trzy podstawowe kroki weryfikacji
Manualną ocenę wykonuj w dobrej jakościowo emisji, porównując banknot z innym egzemplarzem tego samego nominału, jeśli jest dostępny. Kolejność badań może wyglądać następująco:
- Dotknij powierzchni banknotu. Druk stalorytniczy, nazywany także wklęsłodrukiem, pozostawia wyczuwalną wypukłość i lekko chropowatą strukturę. Powinna być zauważalna między innymi na portrecie, oznaczeniu nominału oraz wybranych napisach. Zwykły, płaski nadruk lub nierówności wynikające wyłącznie ze zużycia papieru wymagają ostrożności.
- Przechyl banknot. Na współczesnych nominałach 10, 20, 50 i 100 USD cyfry nominału wykonane farbą zmienną optycznie zmieniają kolor z odcienia złotego na zielony. Zmiana powinna być wyraźna przy poruszaniu banknotem, a nie wyglądać jak przypadkowe starcie farby.
- Obejrzyj go pod światło. W nowszych emisjach powinny być widoczne znak wodny oraz nitka zabezpieczająca. Ich położenie i wygląd zależą od nominału. Nitka tworzy pionowy element w strukturze papieru, a na jej powierzchni znajdują się powtarzające się oznaczenia związane z nominałem.
W przypadku banknotu 100 USD warto poruszać nim także w taki sposób, aby obserwować niebieski pasek zabezpieczający. Umieszczony w nim obraz dzwonu i liczby 100 daje efekt ruchu, gdy banknot zmienia położenie. To cecha charakterystyczna nowoczesnej emisji tego nominału, ale jej brak w starszym banknocie nie przesądza jeszcze o fałszerstwie.
Zabezpieczenia współczesnych nominałów
Zestaw zabezpieczeń nie jest identyczny dla wszystkich dolarów. Poniższa tabela odnosi się do nowoczesnych wzorów wyższych nominałów, a nie do każdej historycznej emisji:
| Nominał | Znak wodny | Nitka zabezpieczająca | Farba zmienna optycznie |
|---|---|---|---|
| 5 USD | Duża cyfra 5 | USA 5, świeci na niebiesko | Brak charakterystycznej cyfry zmieniającej kolor |
| 10 USD | Portret Alexandra Hamiltona | USA TEN, flaga i liczba 10 | Cyfra 10, złoty na zielony |
| 20 USD | Portret Andrew Jacksona | USA TWENTY, flaga i liczba 20 | Cyfra 20, złoty na zielony |
| 50 USD | Portret Ulyssesa S. Granta | USA 50, flaga i liczba 50 | Cyfra 50, złoty na zielony |
| 100 USD | Portret Benjamina Franklina | USA 100 | Cyfra 100, złoty na zielony |
Na banknotach o wyższych nominałach można spotkać także mikrodruk, czyli bardzo drobne napisy widoczne najlepiej pod lupą. W 100 USD występuje również niebieski pasek zabezpieczający z ruchomym obrazem. Nitki zabezpieczające reagują na światło UV, ale sam test ultrafioletowy nie powinien zastępować oględzin dotykowych i wzrokowych.
Dlaczego stare dolary wyglądają inaczej?
Stany Zjednoczone nie wycofują automatycznie wcześniejszych emisji po wprowadzeniu nowego wzoru. Oznacza to, że starsze banknoty zachowują status prawnego środka płatniczego, mimo że mogą nie mieć znaku wodnego, paska 3D albo innych współczesnych zabezpieczeń.
Brak znaku wodnego w bardzo starym dolarze nie jest samodzielnym dowodem fałszerstwa. Starszy banknot trzeba oceniać według cech właściwych dla jego emisji. Większa ostrożność jest potrzebna zwłaszcza przy wysokich nominałach, banknotach mocno zużytych oraz egzemplarzach, których pochodzenia nie da się ustalić.
Co zrobić przy podejrzeniu fałszerstwa?
Nie próbuj płacić podejrzanym banknotem ani przekazywać go innej osobie. Odłóż go osobno i ogranicz niepotrzebny kontakt, aby nie pogorszyć jego stanu. Następnie zgłoś się do banku lub na policję. Bank może przeprowadzić profesjonalną ocenę, a organy ścigania wskażą właściwy sposób dalszego postępowania.
Domowa kontrola pomaga wychwycić niezgodności, ale nie daje stuprocentowej pewności. Jeżeli banknot budzi wątpliwości, szczególnie gdy chodzi o 50 lub 100 USD, bezpieczniej zrezygnować z jego dalszego obiegu i zlecić ocenę specjalistom.
